श्रीदुर्गासप्तशती — द्वादशोऽध्यायः

देव्युवाच ॥ १ ॥

dēvyuvāca || 1 ||

एभिः स्तवैश्च मां नित्यं स्तोष्यते यः समाहितः ।
तस्याहं सकलां बाधां नाशयिष्याम्यसंशयम् ॥ २ ॥

ēbhiḥ stavaiśca māṁ nityaṁ stōṣyatē yaḥ samāhitaḥ | tasyāhaṁ sakalāṁ bādhāṁ nāśayiṣyāmyasaṁśayam || 2 ||

मधुकैटभनाशं च महिषासुरघातनम् ।
कीर्तयिष्यन्ति ये तद्वद्वधं शुम्भनिशुम्भयोः ॥ ३ ॥

madhukaiṭabhanāśaṁ ca mahiṣāsuraghātanam | kīrtayiṣyanti yē tadvadvadhaṁ śumbhaniśumbhayōḥ || 3 ||

अष्टम्यां च चतुर्दश्यां नवम्यां चैकचेतसः ।
श्रोष्यन्ति चैव ये भक्त्या मम माहात्म्यमुत्तमम् ॥ ४ ॥

aṣṭamyāṁ ca caturdaśyāṁ navamyāṁ caikacētasaḥ | śrōṣyanti caiva yē bhaktyā mama māhātmyamuttamam || 4 ||

न तेषां दुष्कृतं किञ्चिद्दुष्कृतोत्था न चापदः ।
भविष्यति न दारिद्र्यं न चैवेष्टवियोजनम् ॥ ५ ॥

na tēṣāṁ duṣkr̥taṁ kiñcidduṣkr̥tōtthā na cāpadaḥ | bhaviṣyati na dāridryaṁ na caivēṣṭaviyōjanam || 5 ||

शत्रुभ्यो न भयं तस्य दस्युतो वा न राजतः ।
न शस्त्रानलतोयौघात् कदाचित् सम्भविष्यति ॥ ६ ॥

śatrubhyō na bhayaṁ tasya dasyutō vā na rājataḥ | na śastrānalatōyaughāt kadācit sambhaviṣyati || 6 ||

तस्मान्ममैतन्माहात्म्यं पठितव्यं समाहितैः ।
श्रोतव्यं च सदा भक्त्या परं स्वस्त्ययनं महत् ॥ ७ ॥

tasmānmamaitanmāhātmyaṁ paṭhitavyaṁ samāhitaiḥ | śrōtavyaṁ ca sadā bhaktyā paraṁ svastyayanaṁ mahat || 7 ||

उपसर्गानशेषांस्तु महामारीसमुद्भवान् ।
तथा त्रिविधमुत्पातं माहात्म्यं शमयेन्मम ॥ ८ ॥

upasargānaśēṣāṁstu mahāmārīsamudbhavān | tathā trividhamutpātaṁ māhātmyaṁ śamayēnmama || 8 ||

यत्रैतत् पठ्यते सम्यङ्नित्यमायतने मम ।
सदा न तद्विमोक्ष्यामि सान्निध्यं तत्र मे स्थितम् ॥ ९ ॥

yatraitat paṭhyatē samyaṅnityamāyatanē mama | sadā na tadvimōkṣyāmi sānnidhyaṁ tatra mē sthitam || 9 ||

बलिप्रदाने पूजायामग्निकार्ये महोत्सवे ।
सर्वं ममैतन्माहात्म्यमुच्चार्यं श्राव्यमेव च ॥ १० ॥

balipradānē pūjāyāmagnikāryē mahōtsavē | sarvaṁ mamaitanmāhātmyamuccāryaṁ śrāvyamēva ca || 10 ||

जानताऽजानता वापि बलिपूजां तथा कृताम् ।
प्रतीक्षिष्याम्यहं प्रीत्या वह्निहोमं तथा कृतम् ॥ ११ ॥

jānatā:’jānatā vāpi balipūjāṁ tathā kr̥tām | pratīkṣiṣyāmyahaṁ prītyā vahnihōmaṁ tathā kr̥tam || 11 ||

शरत्काले महापूजा क्रियते या च वार्षिकी ।
तस्यां ममैतन्माहात्म्यं श्रुत्वा भक्तिसमन्वितः ॥ १२ ॥

śaratkālē mahāpūjā kriyatē yā ca vārṣikī | tasyāṁ mamaitanmāhātmyaṁ śrutvā bhaktisamanvitaḥ || 12 ||

सर्वबाधाविनिर्मुक्तो धनधान्यसमन्वितः ।
मनुष्यो मत्प्रसादेन भविष्यति न संशयः ॥ १३ ॥

sarvabādhāvinirmuktō dhanadhānyasamanvitaḥ | manuṣyō matprasādēna bhaviṣyati na saṁśayaḥ || 13 ||

श्रुत्वा ममैतन्माहात्म्यं तथा चोत्पत्तयः शुभाः ।
पराक्रमं च युद्धेषु जायते निर्भयः पुमान् ॥ १४ ॥

śrutvā mamaitanmāhātmyaṁ tathā cōtpattayaḥ śubhāḥ | parākramaṁ ca yuddhēṣu jāyatē nirbhayaḥ pumān || 14 ||

रिपवः सङ्क्षयं यान्ति कल्याणं चोपपद्यते ।
नन्दते च कुलं पुंसां माहात्म्यं मम शृण्वताम् ॥ १५ ॥

ripavaḥ saṅkṣayaṁ yānti kalyāṇaṁ cōpapadyatē | nandatē ca kulaṁ puṁsāṁ māhātmyaṁ mama śr̥ṇvatām || 15 ||

शान्तिकर्मणि सर्वत्र तथा दुःस्वप्नदर्शने ।
ग्रहपीडासु चोग्रासु माहात्म्यं शृणुयान्मम ॥ १६ ॥

śāntikarmaṇi sarvatra tathā duḥsvapnadarśanē | grahapīḍāsu cōgrāsu māhātmyaṁ śr̥ṇuyānmama || 16 ||

उपसर्गाः शमं यान्ति ग्रहपीडाश्च दारुणाः ।
दुःस्वप्नं च नृभिर्दृष्टं सुस्वप्नमुपजायते ॥ १७ ॥

upasargāḥ śamaṁ yānti grahapīḍāśca dāruṇāḥ | duḥsvapnaṁ ca nr̥bhirdr̥ṣṭaṁ susvapnamupajāyatē || 17 ||

बालग्रहाभिभूतानां बालानां शान्तिकारकम् ।
सङ्घातभेदे च नृणां मैत्रीकरणमुत्तमम् ॥ १८ ॥

bālagrahābhibhūtānāṁ bālānāṁ śāntikārakam | saṅghātabhēdē ca nr̥ṇāṁ maitrīkaraṇamuttamam || 18 ||

दुर्वृत्तानामशेषाणां बलहानिकरं परम् ।
रक्षोभूतपिशाचानां पठनादेव नाशनम् ॥ १९ ॥

durvr̥ttānāmaśēṣāṇāṁ balahānikaraṁ param | rakṣōbhūtapiśācānāṁ paṭhanādēva nāśanam || 19 ||

सर्वं ममैतन्माहात्म्यं मम सन्निधिकारकम् ॥ २० ॥

sarvaṁ mamaitanmāhātmyaṁ mama sannidhikārakam || 20 ||

पशुपुष्पार्घ्यधूपैश्च गन्धदीपैस्तथोत्तमैः ।
विप्राणां भोजनैर्होमैः प्रोक्षणीयैरहर्निशम् ॥ २१ ॥

paśupuṣpārghyadhūpaiśca gandhadīpaistathōttamaiḥ | viprāṇāṁ bhōjanairhōmaiḥ prōkṣaṇīyairaharniśam || 21 ||

अन्यैश्च विविधैर्भोगैः प्रदानैर्वत्सरेण या ।
प्रीतिर्मे क्रियते साऽस्मिन् सकृदुच्चरिते श्रुते ॥ २२ ॥

anyaiśca vividhairbhōgaiḥ pradānairvatsarēṇa yā | prītirmē kriyatē sā:’smin sakr̥duccaritē śrutē || 22 ||

श्रुतं हरति पापानि तथाऽऽरोग्यं प्रयच्छति ।
रक्षां करोति भूतेभ्यो जन्मनां कीर्तनं मम ॥ २३ ॥

śrutaṁ harati pāpāni tathā:’:’rōgyaṁ prayacchati | rakṣāṁ karōti bhūtēbhyō janmanāṁ kīrtanaṁ mama || 23 ||

युद्धेषु चरितं यन्मे दुष्टदैत्यनिबर्हणम् ।
तस्मिञ्छ्रुते वैरिकृतं भयं पुंसां न जायते ॥ २४ ॥

yuddhēṣu caritaṁ yanmē duṣṭadaityanibarhaṇam | tasmiñchrutē vairikr̥taṁ bhayaṁ puṁsāṁ na jāyatē || 24 ||

युष्माभिः स्तुतयो याश्च याश्च ब्रह्मर्षिभिः कृताः ।
ब्रह्मणा च कृतास्तास्तु प्रयच्छन्तु शुभां मतिम् ॥ २५ ॥

yuṣmābhiḥ stutayō yāśca yāśca brahmarṣibhiḥ kr̥tāḥ | brahmaṇā ca kr̥tāstāstu prayacchantu śubhāṁ matim || 25 ||

अरण्ये प्रान्तरे वापि दावाग्निपरिवारितः ।
दस्युभिर्वा वृतः शून्ये गृहीतो वापि शत्रुभिः ॥ २६ ॥

araṇyē prāntarē vāpi dāvāgniparivāritaḥ | dasyubhirvā vr̥taḥ śūnyē gr̥hītō vāpi śatrubhiḥ || 26 ||

सिंहव्याघ्रानुयातो वा वने वा वनहस्तिभिः ।
राज्ञा क्रुद्धेन चाज्ञप्तो वध्यो बन्धगतोऽपि वा ॥ २७ ॥

siṁhavyāghrānuyātō vā vanē vā vanahastibhiḥ | rājñā kruddhēna cājñaptō vadhyō bandhagatō:’pi vā || 27 ||

आघूर्णितो वा वातेन स्थितः पोते महार्णवे ।
पतत्सु चापि शस्त्रेषु सङ्ग्रामे भृशदारुणे ॥ २८ ॥

āghūrṇitō vā vātēna sthitaḥ pōtē mahārṇavē | patatsu cāpi śastrēṣu saṅgrāmē bhr̥śadāruṇē || 28 ||

सर्वबाधासु घोरासु वेदनाभ्यर्दितोऽपि वा ।
स्मरन्ममैतच्चरितं नरो मुच्येत सङ्कटात् ॥ २९ ॥

sarvabādhāsu ghōrāsu vēdanābhyarditō:’pi vā | smaranmamaitaccaritaṁ narō mucyēta saṅkaṭāt || 29 ||

मम प्रभावात् सिंहाद्या दस्यवो वैरिणस्तथा ।
दूरादेव पलायन्ते स्मरतश्चरितं मम ॥ ३० ॥

mama prabhāvāt siṁhādyā dasyavō vairiṇastathā | dūrādēva palāyantē smarataścaritaṁ mama || 30 ||

ऋषिरुवाच ॥ ३१ ॥

r̥ṣiruvāca || 31 ||

इत्युक्त्वा सा भगवती चण्डिका चण्डविक्रमा ।
पश्यतां सर्वदेवानां तत्रैवान्तरधीयत ॥ ३२ ॥

ityuktvā sā bhagavatī caṇḍikā caṇḍavikramā | paśyatāṁ sarvadēvānāṁ tatraivāntaradhīyata || 32 ||

तेऽपि देवा निरातङ्काः स्वाधिकारान् यथा पुरा ।
यज्ञभागभुजः सर्वे चक्रुर्विनिहतारयः ॥ ३३ ॥

tē:’pi dēvā nirātaṅkāḥ svādhikārān yathā purā | yajñabhāgabhujaḥ sarvē cakrurvinihatārayaḥ || 33 ||

दैत्याश्च देव्या निहते शुम्भे देवरिपौ युधि ।
जगद्विध्वंसके तस्मिन् महोग्रेऽतुलविक्रमे ॥ ३४ ॥

daityāśca dēvyā nihatē śumbhē dēvaripau yudhi | jagadvidhvaṁsakē tasmin mahōgrē:’tulavikramē || 34 ||

निशुम्भे च महावीर्ये शेषाः पातालमाययुः ॥ ३५ ॥

niśumbhē ca mahāvīryē śēṣāḥ pātālamāyayuḥ || 35 ||

एवं भगवती देवी सा नित्यापि पुनः पुनः ।
सम्भूय कुरुते भूप जगतः परिपालनम् ॥ ३६ ॥

ēvaṁ bhagavatī dēvī sā nityāpi punaḥ punaḥ | sambhūya kurutē bhūpa jagataḥ paripālanam || 36 ||

तयैतन्मोह्यते विश्वं सैव विश्वं प्रसूयते ।
सा याचिता च विज्ञानं तुष्टा ऋद्धिं प्रयच्छति ॥ ३७ ॥

tayaitanmōhyatē viśvaṁ saiva viśvaṁ prasūyatē | sā yācitā ca vijñānaṁ tuṣṭā r̥ddhiṁ prayacchati || 37 ||

व्याप्तं तयैतत्सकलं ब्रह्माण्डं मनुजेश्वर ।
महादेव्या महाकाली महामारीस्वरूपया ॥ ३८ ॥

vyāptaṁ tayaitatsakalaṁ brahmāṇḍaṁ manujēśvara | mahādēvyā mahākālī mahāmārīsvarūpayā || 38 ||

सैव काले महामारी सैव सृष्टिर्भवत्यजा ।
स्थितिं करोति भूतानां सैव काले सनातनी ॥ ३९ ॥

saiva kālē mahāmārī saiva sr̥ṣṭirbhavatyajā | sthitiṁ karōti bhūtānāṁ saiva kālē sanātanī || 39 ||

भवकाले नृणां सैव लक्ष्मीर्वृद्धिप्रदा गृहे ।
सैवाभावे तथाऽलक्ष्मीर्विनाशायोपजायते ॥ ४० ॥

bhavakālē nr̥ṇāṁ saiva lakṣmīrvr̥ddhipradā gr̥hē | saivābhāvē tathā:’lakṣmīrvināśāyōpajāyatē || 40 ||

स्तुता सम्पूजिता पुष्पैर्गन्धधूपादिभिस्तथा ।
ददाति वित्तं पुत्रांश्च मतिं धर्मे गतिं शुभाम् ॥ ४१ ॥

stutā sampūjitā puṣpairgandhadhūpādibhistathā | dadāti vittaṁ putrāṁśca matiṁ dharmē gatiṁ śubhām || 41 ||

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे सावर्णिके मन्वन्तरे देवीमाहात्म्ये
फलस्तुतिर्नाम द्वादशोऽध्यायः ॥१२॥

iti śrīmārkaṇḍeyapurāṇe sāvarṇike manvantare devīmāhātmye phalastutirnāma dvādaśo’dhyāyaḥ ||12||